Spor

Kerem Solmaz: Süper Lig oynanmazsa finansal kayıp 1 milyar TL olarak öngörülüyor

Acıklı bir biçimde tüm dünyayı sosyoekonomik olarak oldukça negatif etkileyen bu sıhhat meseleyi karşısında cemiyetsel huzursuzluğu kavramak ve yaşamı sıradanlaştırmaya dönük gayretlere mesullük şuuru ile dayanak olunmasının bereketli olacağını düşünen Kerem Solmaz şu ifadeleri kullandı:

“Liglerin devam kararının TFF’nin tek yanlı bir tasarrufu olmadığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Sıhhat Bakanlığı başta olmak üzere Dünya Sıhhat Teşkilatı DSÖ ve öteki milli ve beynelmilel hissedarlarla istişare edilerek ortaklaşa bir süreçte verildiği sarihtir. Bu haysiyetle devam kararı uygun ve adaletli çözüm arayışının bir neticeyi olup, kararın daha iyi anlaşılması emeliyle içinden geçilen sürecin kamuoyunca da öğrenilmesinde fayda bulunmaktadır.

ALINAN KARARLAR VE ATILAN ADIMLAR NELERDİR?
10 Mart – Sıhhat Bakanlığı tarafından Türkiye’de tespit edilen ilk Covid-19 hadisesi açıklandı.
11 Mart – Dünya Sıhhat Teşkilatı Covid-19 salgınını pandemi olarak duyuru etti.
19 Mart – TFF tarafından futbol liglerinin ileri bir tarihe ertelenmesine karar verildi.
1 Nisan – UEFA tarafından organizasyon kapsamındaki maçların ikinci bir bildirime kadar ertelenmesine karar verildi.
7 Nisan – FIFA yayınladığı Kılavuz ile salgının tesirleri kapsamında profesyonel futbolcu kontratları, yaz transfer yarıyılı gibi mevzularda aldığı öneri kararlarını açıkladı.
13 Nisan – Kulüpler Birliği Vakfı tarafından salgının kulüpler ve futbolcu kontratları üzerindeki ekonomik tesirine ait öneri kararı alınarak ve bu hususta deklarasyon yayınlandı.
23 Nisan – UEFA, liglerin devam etmesi ve atletik olarak bitirilmesi için Federasyonların elinden geleni yapması gerektiğini eforlu bir şekilde öneri etti.
1 Mayıs – TFF Sıhhat Heyeti Futbola Dönüş Teklif Protokolü yayınladı.
6 Mayıs – TFF İdare Heyeti kontratlara ait öneri kararı aldı.
Koronavirüs salgını sebebiyle ara verilen liglerin yine başlamasına, devamına karar verildi.
10 Mayıs – TFF tarafından Futbola Dönüş Teklif Protokolü’nün tamamı açıklandı.

MAÇLARIN ERTELENMESİNDE GEÇ Mi KALINDI?
Türkiye’de ilk Covid-19 olayının görüldüğü tarih olan 10 Mart, ligin 26’ncı haftasına denk gelmiş ve 13-16 Mart tarihleri arasındaki karşılaşmalar seyircisiz oynanmıştır. Bir sonraki hafta ise liglerin ertelendiği duyurulmuştur. Maçların ertelendiği gün Türkiye’deki hadise rakamı 359, vefat rakamı 4 iken maçların erteleme kararının verildiği İtalya’da bu oran 7.985 hadise / 463 vefat, İspanya’ da ise 2.871 hadise / 86 vefattı. Elimizdeki bu bilgilerin doğru bir biçimde değerlendirilmesi zorunludur. İlk Covid-19 olayının görüldüğü tarihten 9 gün sonra liglerin ertelendiğini ve erteleme kararının verildiği günkü hadise-vefat ilişkisini Avrupa’nın 5 büyük ligi ile karşılaştırmalı olarak araştırdığımızda yarışmalarla alakalı en süratli karar alma sürecinin Türkiye’de hakikatleştiğini görüyoruz. Bir başka ifade ile rastgele bir gecikme yaşanmadan Türkiye Futbol Federasyonu TFF tarafından salgına karşı süratli bir biçimde tepkin verildiği anlaşılmaktadır.

class=’cf’>

LİGLERİN DEVAMI KARARI ERKEN Mİ ALINMIŞTIR?
Ertelenen maçların oynanmaması ve liglerin iptal edilmesi vaziyetinde futbol kulüplerin naklen yayın kazançları başta olmak üzere maç günü, sponsorluk ve öteki ticari kazançlar kapsamında maruz kalacağı finansal kayıp takribî 1 milyar TL olarak öngörülmektedir. Kulüpler Birliği Vakfı tarafından yapılan söylemeyi de ayrıca dikkate aldığımızda kulüpler bazında yıllık vasati ekonomik kaybın yüzde 30’a erişebileceği düşünülüyor. Bu finansal parametreler altında kazanç kalemlerinde büyük kayıplara uğrayan kulüplerin Kazanç-Gider balansını oluşturması ya da muhafaza etmesi oldukça güçtür.

class=’cf’>

FIFA tarafından Covid-19 salgını mücbir neden kabul edilerek, 7 Nisan tarihli FIFA Kılavuzu ve 6 Mayıs tarihli TFF Öneri Kararları ile salgın sürecinde ortaya çıkan futbola dair meselelere dönük hakkaniyete uygun çözüm bulunmaya çalışılmaktadır. Alakalı mevzuatlarda yapılan farklılıklar ve mevzubahisi kararlara karşın kulüplerin futbolculara ve öteki borç ilişkisi içerisinde bulunduğu birey ve müesseselere yapması gereken ödemelere ait mesullükleri devam etmektedir. Öğrenilmelidir ki kulüplerin yaşanılan salgın sürecindeki ekonomik kayıplarını neden olarak göstermek suretiyle futbolcuların rızasını almadan kontratlarda tek taraflı farklılığa gitmesi, fiyatları kendi tanımladıkları oranda indirmesi olası değildir.

SALGININ NEGATİF TESİRİ FUTBOLCULARIN AKTÜEL MARKET BEDELLERİ ÜZERİNDE DE GÖRÜLMEKTEDİR
Öte yandan salgının negatif tesiri futbolcuların aktüel market bedelleri üzerinde de kendisini sansasyonel bir şekilde göstermektedir. Yapılan araştırmalara göre vasati yüzde 21 ile yüzde 26.5 oranında futbolcuların piyasa kıymetinde eksilme olduğu değerlendirilmektedir.

DEVAM KARARI ALINMAYAN LİGLER BAKIMINDAN İSE SÜREÇ OLDUKÇA KARIŞIKTIR
Konunun sosyal-ekonomik ebadı bir tarafa UEFA tarafından federasyonlardan sarih ve net bir biçimde yarışmaların bitirilmesi için ellerinden gelen tüm mücadelenin gösterilmesinin beklendiği belirtilerek federasyonlara liglerin devam ettirilip ettirilmeyeceği mevzusunda karar vermeleri emeliyle 25 Mayıs’a kadar zaman verilmiş gidişattadır. Devam kararı alan federasyonların başlangıç ve bitiş tarihleri ile beraber sezonun devamına ve yarışmalara ait tasarılarını UEFA’ya iletmeleri gerekmektedir. Devam kararı alınmayan ligler bakımından ise süreç oldukça karışıktır. Şöyle ki, atletik faaliyetleri meneden ve ligin bitirilmesini imkânsız hale getiren milli legal tertip etmelerin bulunması, aşılamayacak ekonomik şartlar nedeniyle ligin bitirilmesini olanaksız hale getiren unsurların bulunması gibi hallerde mevzubahisi hukuki nedenlere katlanarak Federasyonlar 2020/2021 yılında hakikatleştirilecek UEFA Kulüpler Yarışmalarına katılacak ekipleri bildirebileceklerdir.

Federasyonlar tarafından UEFA’ya bildirilen kulüplerin nesnel ve transparan bir biçimde tanımlanması ve bu tercihte rastgele bir ayrımcılıkta bulunulmaması gereklidir. UEFA bu belirtilen koşullardan rastgele birine uyulmadığını tespit ederse veya cemiyette Federasyonlar tarafından UEFA’ ya bildirilen kulüplerden rastgele birinin tercihinde adaletli davranılmadığı güzergahında bir likeni oluştuğunun/bulunduğunun tespit edilmesi halinde UEFA, adı bildirilen kulüpleri yarışmalara kabul etmeme mevzusundaki hakkı kendisinde gizli tutmaktadır.

class=’cf’>

TFF tarafından liglerin sonucu hakkında ne biçimde karar verilmesi gerektiğinin kamuoyunda nasıl tartışıldığını unutmamak gerekir. Sorunun politize edildiği, taraftarların karşılıklı olarak birbirlerini itham ettikleri, bazı birey ve ekiplerin kayırıldığı vs. gibi iddialar kitleler halinde dile getirilmekteydi. Kaotik bir etrafı tetikleyecek bu mahiyetteki spekülasyonlar karşısında UEFA’nın TFF tarafından liglerin sonlandırılmasına dair verilecek karara karşı takınabileceği davranışın olasılığını da dikkate almak gerekir.

Almanya, Danimarka, Portekiz ligleri de dahil olmak üzere 16 Avrupa futbol federasyonunca devamına karar verilen liglerin başlama tarihleri ile liglerimizin başlangıç tarihlerine bakıldığında ise hem federasyonlarca verilen devam kararlarının hem de başlama tarihlerinin birbirine yakın olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, TFF tarafından verilen devam kararının Avrupa futbolu ve UEFA yaklaşımı ile geçim içinde olduğu ve bunun Sıhhat Bakanlığı’nca günlük olarak söylenen bilgileri de göz önüne aldığımızda erken verilmiş bir karar olmadığı kanaatindeyim.

ESAS İTİBARİYLE MESULLÜK KULÜPLERE VE FUTBOLCULARA AİTTİR
Sporun hissedarları ve çalışanları bakımından kulüp kuruluşları, idman sahaları, stadyumlar gibi alanlar iş yeri sayılmakta olup patron olarak kabul edilen kulüpler tarafından TFF Yönergeleri ile beraber 6331 rakamlı İş Sıhhati ve Güvenliği Kanunu kapsamında pandemiye karşı zorunlu tüm tedbir ve ihtiyatların alınması gereklidir. Ayrıca belirtmek gerekir ki 6222 rakamlı Sporda Şiddet ve Kumpassızlığın Önlenmesine Dair Kanun gereğince konut sahibi kulüpler spor alanlarında sıhhat ve güvenliğe ait federasyon tarafından tanımlanan temkinleri de almakla mükelleftir. Bu hususta zorunlu dikkatin ve özenin gösterilmemesi alakalı kulüp ve yetkilileri hakkında mesullük doğuracaktır.

Değişik hukuk sistemlerinde değişik nitelendirmelerde bulunulan profesyonel futbolcu kontratları hukukumuzda Borçlar Kanunu’nda tertip edilmiş olan Hizmet Kontratı olarak kabul edilmekte olup mevcut salgın sürecinde sıhhat tehlikeyi altında bulunan futbolcular teknik kurul da dahil olmak üzere aynı zamanda tehlike etkeni oluşturmaktadır. Dolayısıyla, Borçlar Kanunu, TFF Statüleri ve patent edilen kontratları vs. gereği futbolcular, yarışma evveli, sırası ve sonrasındaki özel yaşamları da dahil olmak üzere azami itinayı göstermekle mükelleftirler. Aksi doğrultudaki yanılgılı tutumları mesullüklerini doğuracaktır.

TFF’nin başlıca mesullüğü 5894 rakamlı kuruluş yasasından ve TFF Futbol Yarışma Talimatı’ndaki tertip edici ve sorgulayıcı konumunda olmasından kaynaklanır. Kanundan kaynaklanan yetkisini kullanan TFF’nin liglerin devamına/yine başlatılmasına karar verme hakkına sahip olduğu hususunda rastgele bir problem bulunmamaktadır. Bu noktada ehemmiyetle belirtmek gerekir ki; TFF tarafından verilen liglerin devamına ait karar salt olmayıp, legal teftişe sarihtir. Öte yandan 5442 rakamlı Şehir Yöneti Kanunu ve 1593 rakamlı Umumi Hıfzıssıha Kanunu’ndan kaynaklanan yetkilerin kullanılması gerektiğinde Sıhhat Bakanlığı ve alakalı Mülki Amirler millet sıhhati ve esenliğinin korunması ve muhafazası emeliyle futbol yarışmalarının oynanmasına sınırlama da getirebilirler.

Netice itibari ile TFF tarafından her ne olursa olsun diye düşünülerek liglerin devamı güzergahında karar alınmış olmadığı gibi ne pahasına olursa olsun liglerin bitirilmesi gibi bir vaziyet ve yaklaşım da mevzubahisi değildir. TFF’ de dahil olmak üzere devletimizin tüm alakalı müesseseleri gerektiğinde, zorunlu tüm kararları ve önlemleri alacak ve uygulayacaktır. Mesullerin mesullüklerinin şuurunda olması ve ona göre davranması ile sürdürülebilir ve idarenebilir, sıhhatli ve kumpaslı bir çerçevede liglerin bitirilebilmesi sağlanacaktır.

Kerem Solmaz: Süper Lig oynanmazsa finansal kayıp 1 milyar TL olarak öngörülüyor

Misli.com’da Bundesliga sevinci CANLI BAHİS ve CANLI YAYINLA başladı!

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı